en571097_14062009matej
Pociąg REGIO z Bydgoszczy do Inowrocławia mija przystanek Prądocin. Autor Maciej Olędzki, www.wrphoto.eu

Trochę historii…

Magistrala Węglowa a właściwie jej odnoga czyli odcinek Nowa Wieś Wielka – Maksymilianowo powstaje w latach 1928-1930 roku za sprawą Francusko-Polskiego Towarzystwa Kolejowego, w 1930 uzyskuje przejezdność cały odcinek od Nowej Wsi Wielkiej do Maksymilianowa. Na odcinku Maksymilianowo – Bydgoszcz Wschód linia została zaprojektowana od razu jako dwutorowa, na pozostałym odcinku jako jednotorowa. W 1942 roku, na skutek działań militarnych III Rzeszy, Dyrekcja Gdańska podjęła decyzję o dobudowie 2 toru od Nowej Wsi Wielkiej do Bydgoszczy Wschód, wraz z jej modernizacją. Po II Wojnie Światowej znacjonalizowano linię w roku 1947 (mimo, że koncesja obowiązywała do 1975 roku), a w 1949 roku przywrócono przejezdność. W 1967 roku została zelektryfikowana na całym odcinku. Na linii nie dokonywano większych napraw poza wymianą podkładów w latach 80 tych XX wieku w torze nr 2 (z drewnianych na betonowe) oraz częściowej w torze 1. Prędkość maksymalna na linii 201 wynosiła 100 km/h od Nowej Wsi Wielkiej do Bydgoszczy Emilianowa i 60 km/h od Bydgoszczy Emilianowa do Maksymilianowa.

Ruch pasażerski na tym odcinku linii istniał aż do 2000 roku, kiedy to został zawieszony.
W latach powstawania linii jedyną infrastrukturą pasażerską były stacje: Nowa Wieś Wielka, Bydgoszcz Emilianowo, Bydgoszcz Wschód i Maksymilianowo. W 1949 powstaje przystanek Bydgoszcz Żółwin – jako obsługa dla pracowników zakładów chemicznych Zachem oraz powstającego Zespołu Elektrociepłowni Bydgoszcz, natomiast w 1980 roku przystanek Prądocin.

Jakie były błędy podczas projektowania przystanków na tym odcinku 201 i co należy zrobić by poprawić dostępność linii?

Przystanki i stacje były budowane z dala od siedzib ludzkich. Przystanek Prądocin został zbudowany … w lesie w związku z czym nie mógłby konkurować z przystankiem Chmielniki Bydgoskie położonym w … centrum wsi Prądocin, na linii 131!!!. Przystanek na linii 201 zatem powinien zostać przesunięty nieco bliżej zabudowań, w okolicach przejazdu z ulicą Topolową. Przystanek Bydgoszcz Żółwin należy przesunąć bliżej wiaduktu z ulicą Zacharewicza, do którego należy przesunąć przystanek MPK Zacharewicza Nenckiego lub Zacharewicza Techniczna celem utworzenia Zintegrowanego Centrum Przesiadkowego na Kapuściskach. Oprócz tego konieczna jest budowa nowych przystanków – Bydgoszcz Chemiczna, zintegrowanego z komunikacją autobusową – przystanek Chemiczna – Energetyczna, Bydgoszcz Nowotoruńska – także skomunikowanego z autobusami – przystanek Objazdowa – Nowotoruńska i/lub Bydgoszcz – Toruńska, gdzie może powstać zintegrowane centrum przesiadkowe Kolej, Tramwaj, Autobus a także Bydgoszcz – Fordońska. Doposażyć należy także w perony przystanki: Bydgoszcz Wschód od strony północnej, gdyż istnieje już zintegrowane centrum przesiadkowe i w zasadzie byłoby to uzupełnienie, Bydgoszcz Bielawy – przebudowa jednokrawędziowego peronu nr 2 w torze nr 1 linii 18 na dwukrawędziowy co umożliwiłoby obsługę pociągów z linii 201, Bydgoszcz Leśna, budowa wyspowego, dwukrawędziowego peronu w obu torach lub jednokrawędziowego w torze nr 1 przy zmianie układu rozjazdów, celem obsługi pociągów z linii 201. Tak przygotowana linia 201 służyłaby aktywizacji wschodnich i północnych osiedli Bydgoszczy w ramach projektu BiT City, nawet przy założonej prędkości 100-120 km/h.

Stan techniczny i parametry

Linia kolejowa nr 201 na odcinku Nowa Wieś Wielka – Maksymilianowo jest linią magistralną, znaczenia państwowego. Maksymalna prędkość dla pociągów pasażerskich wynosiła 100 km/h, jednakże na powolną degradację szlaków obniżano ją do 50-60 km/h aż wreszcie stan techniczny linii nie pozwolił na prędkości większe niż 20-40 km/h, stąd wprowadzenie szlakowej 20-40 km/h na całej linii. Po licznych kradzieżach unieważniono samoczynną, jednokierunkową, trzystawną blokadę liniową i wprowadzono jazdę na rozkazy pisemne by ostatecznie zastąpić je blokadą półsamoczynną Eap. W ostatnich latach nastąpiła niewielka poprawa parametrów, głównie dzięki naprawom bieżącym prowadzonym przez Zakład Linii Kolejowych w Bydgoszczy – podniesiono Vmax na łuku wyjazdowym z Bydgoszczy Wschód z 20 do 50 km/h oraz w torze nr 1 z Bydgoszczy Leśnej do Maksymilianowa – z 20 do 40 km/h. Niestety powolna degradacja odcinków naprawionych i znaczne obciążenie ruchem spowodowało konieczność zamknięcia toru nr 2. Na szczęście rusza przetarg na rewitalizację tego odcinka. W pierwszej kolejności wyremontowany zostanie tor nr 2, następnie tor nr 1. Po remoncie należy myśleć o wykorzystaniu w ruchu pasażerskim wyżej wymienionego odcinka.

Ruch pasażerski

Na tym odcinku linii do 2000 roku kursowały wyłącznie pociągi „pracownicze” w relacji Bydgoszcz Główna – Nowa Wieś Wielka w ilości najczęściej 3 par. To duży błąd. Obecnie linią 131 kursuje 12 pociągów w relacji Inowrocław – Bydgoszcz Główna i prawie tyle samo powrotnych. Na odcinku Nowa Wieś Wielka – Maksymilianowo powinny kursować pociągi Inowrocław – Bydgoszcz Główna z możliwością wydłużenia ich do Nakła nad Notecią w ramach projektu BiT City (bez zmiany czoła w przypadku jazdy linią 131), natomiast linią 131 powinny kursować przede wszystkim pociągi Inowrocław – Bydgoszcz Główna – Laskowice Pomorskie oraz Poznań Główny – Bydgoszcz Główna, Zduńska Wola – Bydgoszcz Główna (po reaktywacji) oraz Inowrocław – Gdynia Główna. Należy zwiększyć ilość pociągów na odcinku Inowrocław – Bydgoszcz Główna na linii 131 do 20 par pociągów a na samej linii 201 jako sieci uzupełniającej, powinno kursować 10 par pociągów. W przypadku linii 131 w szczycie powinno się zachować takt półgodzinny, natomiast 201 takt godzinny. Pociągi dalekobieżne mogłyby korzystać z linii 201 zwłaszcza w relacjach:

a) Warszawa Wschodnia – Piła Główna – Szczecin Główny/Gorzów Wielkopolski, kursując w całości Magistralą Węglową zamiast linią nr 18, bez zmiany czoła i obsługą stacji: Kłodawa (na linii nr 3), Babiak, Piotrków Kujawski, Inowrocław (131), Bydgoszcz Wschód (projektowane perony 201) i Bydgoszcz Leśna (perony linii 18) ewentualnie Bydgoszcz Bielawy.

b) Warszawa Wschodnia/Katowice – Gdynia Główna – z pominięciem Bydgoszczy Głównej, z postojami na stacjach Bydgoszcz Wschód, Bydgoszcz Bielawy, Bydgoszcz Leśna (po przeprojektowaniu peronów) co pozwoliłoby zaoszczędzić czas potrzebny na postój, wymianę drużyn, manewry (skład całopociągowy) i zmianę czoła.

c) sezonowe lub weekendowe pociągi z Warszawy Wschodniej/Katowic do Helu/Łeby/Ustki jadące w całości lub w części linią 201 bez konieczności postoju w Bydgoszczy Głównej.

Perspektywy na przyszłość

Linia 201 po jej gruntownym remoncie będzie nie tylko linią objazdową ale także może stać się pełnoprawną częścią projektu BiT City, po dobudowie wymienionych w artykule przystanków a także istotnym czynnikiem poprawiających ilość pociągów regionalnych między Inowrocławiem i Bydgoszczą a także czynnikiem odkorkowującym linię 131 nie tylko z pociągów towarowych ale także i pasażerskich. Czas pokaże, czy tak się stanie.

 

Źródła:

http://www.bazakolejowa.pl/index.php?dzial=linie&id=463&okno=przebieg – przebieg linii w Bazie Kolejowej
http://www.bazakolejowa.pl/timetables/14/578-569a6d9b1a643.jpg – rozkład jazdy 1996/1997, tabela 416 z pociągami Nowa Wieś Wielka – Bydgoszcz Główna
http://www.ebooklibrary.org/articles/polish_coal_trunk-line
http://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/rusza-przetarg-na-rewitalizacje-linii-201-w-rejonie-bydgoszczy-75782.html
https://zamowienia.plk-sa.pl/servlet/HomeServlet?MP_module=main&MP_action=siwz_tab&demandIdentity=158844&noticeIdentity=6935&expired=0 – przetarg na remont linii 201

 

 

One thought on “Linia kolejowa nr 201 czyli jak poprawić dostępność Bydgoszczy w ruchu pasażerskim.

  1. Ktoś tu chyba zapomniał, że przystanek Prądocin, wprawdzie w lesie, jednak służył przez lata całe właścicielom ogródków działkowych, których jest tam niemało i wczasowiczom ówczesnego Ośrodka Wczasowego PKP w Pieckach. Jego położenie nie było zatem w żaden sposób przypadkowe. Ośrodek stracił co prawda swój splendor, ale działki pozostały…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *